Januari 2006

Op het Defensie-intranet draait een forum. Een discussieforum voor de medewerkers. Daarop komt van alles aan bod, over Defensie, maar vaker ook over hele andere zaken. Sommige draadjes zijn alleen maar grappig, echt om je even een kort moment te ontspannen en vermaken. Andere zijn bloedserieus. Vooral rond de lunch en aan het einde van de late middag wordt het wat drukker op dat forum.

Een serieus draadje ontstond vandaag ook. Het onderwerp was godsdiensten en de gelijkheid van alle godsdiensten. Ik voelde me geroepen om mee te doen, zeker toen onderandere atheïsme in het rijtje geloven werd geschaard¹⁾:

Atheisme een geloof noemen... hmm.

Ik heb geen geloof. Ben ik dan een atheïst, met een soort geloof? Laat ik het niet horen, want dat klopt niet.

Ik heb geen geloof, omdat ik vind dat ieder geloof in een hogere macht de mens tekort doet voor wat zij als soort kan, en, paradoxaal genoeg, de mens tegelijk ook arrogant een bijzondere positie toedicht die de mens in mijn ogen niet heeft. Voor mij zijn levende wezens niets meer dan genenpakketjes die in miljarden varianten over deze wereld razen. De afgelopen 80.000 jaar ook in de vorm van 'mens', maar daarvoor al miljarden jaren in andere varianten (en na ons in weer andere)²⁾.

Dat wil niet zeggen dat ik 'de mens' niets moois zou vinden. Ik vind juist dat ze een geweldige variant is, met vele talenten en vermogens en nog lang niet in staat om zichzelf naar volle potentie te uiten en in te zetten. Godsdiensten verwijzen wat nou net zo geweldig is aan 'de mens' naar iets buiten de mensen, naar om het even welke &deity; Ik vind dat jammer. Ik denk dat mensen vaker dan ze beseffen de bron zijn van veel moois en goeds (en tegelijk van een heleboel rommel en kwalijkheden).
Als je al iets 'buiten' de soort zou zoeken om een 'oorzaak' voor mooie en kwade dingen te vinden, zijn dat wat mij betreft die (eerder genoemde) generieke genen. Iedere vorm van trots (of juist schaamte), maakt snel plaats voor een ingetogen nederigheid en een besef van eigen nietigheid als je weet dat je met bijvoorbeeld chimpansees 98% van de genen gelijk hebt. 96% Met bonobo's en nog altijd 94% met andere mensapen. Ruim tachtig procent met andere zoogdieren (katten, honden, ratten). En nog altijd ruim zestig procent met iets 'nietigs' als fruitvliegjes en regenwormen.

Als ik doodga, ben ik dan verdwenen? Ja. Eenvoudig, niet? Nu leven, straks sterven. En daar ergens tussen in zorgen je genen wel voor zichzelf, maak je gerust geen zorgen .

Aldus mijn levenshouding: geen geloof. Sterker nog, ik ben het eens met het onderwerp 'Alle geloven zijn gelijk', in zoverre dat ik ze in gelijke maten achterhaald vind en vaker wel dan niet grond voor vernederingen, oorlogen, uitsluiten van hele groepen mensen, haat en angst, pijn en verdriet. Geloof, in ieder geval religie, geeft talloze miljoenen aanleiding tot onderdrukking (van vrouwen, van homo's, van gekleurde mensen, van 'lagere kasten', van aanhangers van andere religies, godsdiensten en geloven).

Ik heb maar e1n wens: ik hoop dat 'de mens' in staat is om deze eeuw nog 'geloof' naar een primitieve tijd te kunnen denken, zoals we de magische tijd ook ooit achter ons hebben kunnen laten (Newton was nog een Alchemist; Einstein was nog gelovig), en dat z/hij leert te vertrouwen op zichzelf. Het is een hele natuurlijke volgende stap in de geestelijke ontwikkeling van 'de mensheid'.
Niet geloven vergt een krachtige, karaktervolle en gulle mens, lid van een volwassen mensheid, die doet wat betamelijk is, omdat z/hij beseft dat andere mensen daar van afhankelijk zijn. Niet alleen maar om de risico's van een hiernamaals of de kwaliteit van een volgend leven. Een mens, een mensheid, die eindelijk verantwoordelijkheid neemt, volledig voor al het eigen handelen, voor alle gevolgen daarvan. Die niet langer oorzaken buiten zichzelf legt, maar het leven ten volle aanvaart en leeft. Leeft als mens onder de mensen.

Ik hoop dat we binnen een eeuw een groot aantal van die krachtige, karaktervolle en gulle mensen in de wereld zien opstaan. Doeners en bestuurders gelijk.

Mijn persoonlijke ontwikkeling bungelt nog ergens in het magische tijdperk overigens. Ik moest aardig slikken vrijdag twee weken geleden, toen ik uitsluitend onder een ladder door mijn pad kon vervolgen .

De discussie verliep rustig. Iemand verplaatste 'atheïsme' van 'geloof' naar 'overtuiging', alsof dat iets uitmaakt:

Atheïsme is slechts een manier van kijken naar de wereld, naar het leven. Bezien, beschouwen is dus een betere beschrijving.

Waar ik een mening heb over wat goed zou zijn voor de wereld (of voor mij als individu), is die gevormd door mijn manier van kijken naar diezelfde wereld.

[Atheïsme is daarmee ...] Slechts kijken. Een manier van kijken. Een blik op de wereld. Het heeft niet met geloven, of overtuiging te maken.

Wat overtuigingen en geloof (in ieder geval religies, godsdiensten) met elkaar gemeen hebben, is het hebben van een canon en het ontstaan en later koesteren van dogma's. Een beschouwing bepaalt weliswaar de kleur van je beelden (niet anders dan dat iedereen een gekleurde waarneming heeft), maar laat alle ruimte om meningen en ideeen te ontwikkelen, en ook weer bij te stellen of zelfs radicaal te veranderen als wat je ziet je daartoe noopt.
Een dogma leidt er vaker wel dan niet toe dat de waarneming wordt aangepast aan de leer, om de geleerden, de dogmatici en zo doorredenerend ultimo de kern van het geloof of van de overtuiging (of van 'het principe', nog zo'n fraaie starre variant), niet te hoeven aantasten. Een beschouwing, visie, blik daarentegen, laat veel meer ruimte voor flexibiliteit.

Alles naar mijn mening uiteraard (en dat is juist geen rotsvaste overtuiging :-) )

En dan is er altijd wel iemand die opstaat om zijn of haar verheven gedachtengoed met respect for all! uit te drukken.

Ik heb volstrekt geen respect voor mensen die (op grond van hun geloof, althans als zodanig zich daar wel op beroepend) groepen onderdrukken, zoals miljoenen en miljoenen vrouwen worden onderdrukt op dit moment door moslimmannen in het Middenoosten bijvoorbeeld of in uitgestrekte delen van het Afrikaanse continent. Die tienduizenden, honderdduizenden doden bij de recente aardbeving in Pakistan? Voornamelijk vrouwen die om het geloof (of de opvatting die de dominante mannen ter plaatse van dat geloof hebben) niet naar buiten mochten toen de beving op z'n hevigst was, en derhalve bedolven raakten onder het puin van hun instortende gevangenissen. Afschuwelijk.
Als ik straatbeelden zie van demonstraties waar ik alleen maar mannen zie scanderen heeft hun doel, wat dat ook is, mijn symphatie volledig verspeeld. Waar zijn de vrouwen? Wat is hun ervaring? Wat is hun visie en mening? Waarom zie ik ze niet, hoor ik ze niet?
Als ik hoor en lees hoe vrouwen vermoord worden of met accuzuur overgoten of in brand gestoken, door broers, ooms, echtgenotes, omdat ze door een verkrachting ontrouw zouden zijn geweest en zo de familieeer hebben bezoedeld... Zo naar. Zo ontzettend (letterlijk te lezen, ontzettend).

Als ik zie hoe in een land van een miljard inwoners (India) met een hoegenaamd tolerant geloof (drie miljoen goden; altijd wel eentje voor jouw specifieke doel en omstandigheid te vinden) enorme groepen mensen, samen ettelijke malen het inwonertal van Nederland verre overtreffend, het bestaan leiden van niets meer dan een armzalige slaaf, alleen maar door geboorte en afstamming en de strenge dogmatiek van het Hindoeïsme: walgelijk.

Als ik zie hoe zogenaamde geciviliseerde culturen elkaar opblazen, de huizen van elkaars burgers plat-bulldozeren, en elkaar naar hartenlust neerschieten, alleen maar omdat de ene een dominé als voorganger heeft en de ander een priester, of de ene een rabbi en de ander een imam, of de ene een imam en de andere en priester, tjonge, wat een prachtige basis van bestaan en van je handelen heb je dan gevonden in je geloof. Beelden van een zeven jarig jongetje dat sterft in de armen van zijn doodsbange en om hulp schreeuwende en smekende vader vergeet ik niet en ook niet de context waarin dat gebeurt.

Bravo.

Natuurlijk heb ik geen respect voor deze uitingen van religie, godsdienst of geloof. Ik vind het barbaars en verschrikkelijk. Natuurlijk accepteer ik niet dat mensen op basis van religie mensen slachtofferen op enige manier. Waarom zou ik dat doen?

Hoe naïef of onnozel moet je zijn om te roepen Respect for all!? Rot toch op, joh. Kijk eens om je heen naar wat er gebeurt in de wereld en durf daar eens iets van te vinden. Leer kijken, leer nadenken. Vorm jezelf eens een echte mening, zo eentje die er toe doet, en handel daar dan naar. Dáar is pas lef voor nodig.

Respect for all..., puh, me hoela.

| Categorie: persoonlijk |