Juli 2005

Geschrokken? Weet je waar ik echt van ben geschrokken? Dat ik de aanslagen van vanmorgen in Londen helemaal niet schokkend vind. Ik had ze verwacht, in deze vorm. Sterker nog, de uitkomst vind ik maar magertjes. Het effect van een serie explosies in getelde doden en gewonden is per explosie niet zo briljant.

Natuurlijk wist ik niet dat Londen vandaag geterroriseerd zou worden door een serie bomaanslagen met als resultaat tegen de veertig doden en tegen de zevenhonderd gewonden. Ik wist niet dat het Londen zou zijn. Ik wist niet dat het vandaag zou zijn. Ik wist ook niet dat het zes bomaanslagen zouden zijn. En die bus valt helemaal buiten verwachting.

Maar ik wist wel dat dit zou gebeuren. U niet dan? Londen had Parijs kunnen zijn. Of Milaan of het Vaticaan of Brussel of de Botlek of Amsterdam. De metro kon ook het spoor zijn of tunnels of de bak van de Utrechtsebaan. Die bus had ook de chloortrein van Akzo kunnen zijn.

Het is inmiddels al enige jaren geleden dat ik constateerde dat een groep van landen die min of meer gelijk denken (al zijn de verschillen significant te noemen) gezamenlijk in oorlog zijn. Het front is nergens. Of overal. Net welk perspectief je kiest.
En de vijand is ontastbaar. Maar niet onvoorstelbaar of onaanraakbaar.

Londen meldt zakelijk Although the Tube network remains shut buses in central London are now running and services are operating from all mainline train stations.¹⁾

That isn't an ideoligy. It isn't even a perverted religion. This is an indiscriminate attempt to slaughter the innocent. sprak Londen eerder. Net zo zakelijk.

Ik ervoer geen schok.

Ik raak aan het geweld gewend. De beelden van opgeblazen bussen uit Israël troffen me diep toen ik die voor het eerst zag. De moed van de Israëli's om toch botweg met de bus te blijven reizen trof me ook. De talloze explosies en doden sindsdien dragen bij aan de rust waarmee ik dit tafreel van Londen aanschouw.

Als ik de terreurdoden in Europa per jaar totaliseer, wat zal het zijn, tegen de twee- of driehonderd ongeveer, doet dat me al helemaal niets. Wat is dat nou op een heel continent? Een continent waar jaarlijks alleen al in het verkeer tegen de zestigduizend doden vallen. Die paar honderd zijn daar maar een fractie van. Zeg zelf: 300 - 60.000? Wat zou uw prioriteit hebben?

Daarmee zeg ik niet dat je deze doden dan maar gelaten moet accepteren. Dat is een heel ander aspect aan dit moment. Ik ervaar geen schok of woede, althans niet meer dan bij de eerste de beste dronkelap die een kind doodrijdt. De talloze dronkelappen die talloze kinderen doodrijden. Ook kinderen van vijftig waarover een moeder van in de tachtig inmiddels zich levenloos huilt.

Natuurlijk mag je dit niet accepteren. Iedere levende ziel verdient aandacht die gericht is op een fatsoenlijke voortzetting van dat leven. Aandacht die zich ook manifesteert in verdediging tegen terreur. Iedere dode die valt door de hand van een medemens moet post mortem verdedigd. Verdediging die zich manifesteert in opsporing en vervolging van daders.

Een belangrijk aspect daarbij is vandaag uitgesproken door de premier van het Verenigd Koninkrijk, toen hij sprak: Ze zullen worden gepakt en berecht in een context waarin hij geëmotioneerd ook liet weten dat terroristen de cultuur en waarden van het Britse koninkrijk niet klein zouden krijgen. We will hold true to the British way of life.
Bij die cultuur en waarden hoort een rechtsysteem dat met een historie van eeuwen diep geworteld zou moeten zijn.

Ik ben benieuwd. Door de opkomst van de beeldtaal die de wereld overflitst, ongefilterd en onbecommentarieerd, zijn we al getuige geweest van het martelen van gevangenen en van het doodschieten van gewonde en ongewapende vijandige strijders door jongens (en meisjes) die thuis doodnormale medeburgers waren en dat nu weer zijn. Toen ver weg. Nu in ons midden.
Toen ver weg. Nu in ons midden. Dat geldt niet alleen de moderne veteranen van alle oorlogen. Dat geldt ook de oorlogen van de toekomstige veteranen. Oorlog doet gekke dingen met mensen. De wortels van de westerse en democratische rechtstaat kunnen dan oud zijn en lang, de stevigheid is nog niet getest door de huidige omstandigheden.

De direct getroffenen hebben hun eigen wereldbeeld. Zij zijn de moderne veteranen. Voor hen gelden andere regels. Die van oorlog, van geweld, van woede, dood en wraaklust. Waarom de rechten in de rechtstaat handhaven bij mensen die nul respect hebben voor diezelfde rechtstaat? Zou u zich dat niet afvragen als u voortaan het licht in uw ogen moet missen? Of uw beide handen waarmee u zo geestig piano speelde op feestjes als u wat borreltjes op had? Of de kracht in uw benen die u tot nu toe toch altijd hebben kunnen dragen naar waar u dat maar wilde? Of als u uw zoon overmorgen gaat begraven? Of uw dochter moet helpen haar verdriet te verwerken om het verlies van haar kind, uw kleinkind?