Juni 2005

Woensdag. De woensdag. De woensdag schooldag. Voor het laatst.

Vanmiddag is de diploma-uitreiking. De laatste maal dat ik als leerling voet zet in dat gebouw. Vier jaar lang met vijfentwintig anderen iedere woensdag weer naar school. Vier jaar. Dat is best lang. Daar moet je van te voren niet over nadenken en achteraf niet lang bij stilstaan.

Vandaag is de afsluiting. Of eigenlijk alleen de formaliteit en het ceremonieel van de afsluiting. De afsluiting is al geweest. Gepasseerd station.

Met veel ceremonieel wordt vandaag een nieuwe traditie gemunt: de veteranendag. Duizenden van de honderdvijftigduizend veteranen worden verwacht, te beginnen in Den Haag, op het Binnenhof en in de omgeving.

Ik heb me nooit gerealiseerd dat de groep veteranen zo omvangrijk was. Als je weet dat op dit moment zo'n ruime elfhonderd militairen zijn uitgezonden (op een totaal aantal medewerkers van ruim drieenzestigduizend; je vraagt je af wat al die andere lieden aan het doen zijn), en voor een aantal van hen dit niet de eerste of zelfs de tweede uitzending is, is er heel wat water door de Rijn het land binnengekomen om dat aantal van 150.000 veteranen te bereiken.

Ik ben er enerzijds helemaal voor om deze mensen in het zonnetje te zetten. Ik vind de verjaardag van wijlen Prins Bernhard instinctief een juist gekozen datum voor een evenement als een jaarlijks terugkerende veteranendag.

Waar ik wel een beetje bang voor ben is, dat de dag mede gebruikt wordt als marketing-instrument door Defensie. Als je ziet welk een offensief in de TV-commercials is ingezet rond deze dag, twijfel ik een beetje aan de oprechtheid van de aandacht die de veteranen ten deel valt. On-Nederlands vindt ik ook de ruimte die de NOS inbouwt in haar programmering vandaag. Vanmiddag in een uitzending van ruim twee uur, het ceremonieel rond het regeringscentrum, en vanavond nog eens anderhalf uur rond de festiviteiten in Ahoy. Bijna vier uur televisie-aandacht voor onze veteranen, Toen ver weg. Nu weer in ons midden.

Als ik dan kijk naar hoe Bush bijna in tranen uitbreekt bij het slot van zijn toespraak temidden van hun veteranen, als hij zegt They are no match for the men and women of the US militairy. God bless you all. Ergens verwacht je dat sentiment bij dat fundamentalistische, reactionaire en aggressieve jonge land. Niet bij een natie van het oude continent als Nederland, nuchter en zakelijk, nog steeds verbonden, innig verbonden aan het gedachtengoed van zestiende eeuwse Johannes Calvijn.

Ik gun de veteranen hun aandacht overigens echt. Hun moment van roem, glans en glorie. Ze mogen gevierd en bewierookt. Ze moeten misschien zelfs gevierd. Zij belichamen met hun handelen en daden belangrijke waarden. Waarden die Nederland belangrijk genoeg vindt om er jonge mensen uit hun eigen midden voor in gevaarlijke situaties te laten verkeren.

Een veteraan zie ik toch wat anders dan een stakende buschauffeur.