Zweefvliegen

Het vliegtuig

Zweefvliegtuigen zijn er in veel modellen en types. De oudste types waren helemaal van hout en linnen. Een klein aantal daarvan vliegt nog rond, zoals de PH-196, op de foto startklaar.

Één generatie jonger heeft een raamwerk van staalbuis waar een aantal houten vormplaten tegen aan is gezet. Dat geheel is omspannen met stevig linnen, dat in de lak wordt gezet om het linnen strak te trekken. Daarna krijgt het zweefvliegtuig zijn kleurenschema met verf. Deze verf beschermt het toestel enigszins tegen weerinvloeden. De constructie is stevig, maar linnen en vormplaten zijn kwetsbaar.

Oudere zweefvliegtuigen hebben een vleugel met een ligger van (gelamineerd) hout of sandwich-constructies. Bij moderne kunststof zweefvliegtuigen zijn de liggers vrijwel altijd van glasdoek- en/of koolstofvezels. Soms bestaat de ligger uit glasdoek met lichtere kunststofmaterialen (vergelijkbaar met piepschuim) en vormen een sandwich-constructie. Moderne glas- en koolstof- en keflarvezels gelamineerd door middel van kunstharsen zorgen waar nodig in de vliegtuigen door middel van spantjes en dergelijke voor stijfheid en versterking.

Op de foto ziet u een veld vol kunststof zweefvliegtuigen, die staan te wachten op het begin van een zweefvliegwedstrijd.

Zweefvliegtuig te koop!

Op dit moment hebben mijn vliegmaat en ik ons zweefvliegtuig te koop staan! Ga gauw kijken naar de informatie over de kist en maak een afspraak om de Astir CS eens in het echt te zien en wellicht ook te vliegen, mits je serieus geïnteresseerd bent haar te kopen.

Hoe ga je om met een zweefvliegtuig

Zweefvliegtuigen hebben wel hun kwetsbare punten. Alles wat beweegt kan slecht tegen druk van buitenaf (bijvoorbeeld duwen met de handen op roeren: niet doen). Ook de dunne delen zijn kwetsbaar voor druk. Dit geldt in het bijzonder voor de oudere types waar dunne houten latten aan de achterkant van de vleugels zitten (de achterlijst) en tere houten ribben de vleugels hun vorm geven. Voor de kunststof zweefvliegtuigen is de kwetsbaarheid van de dunne delen minder groot.

Zweefvliegtuigen hebben een overkapping (over de cockpit), die van plexiglas is. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, laat de kap alle zonnestraling door. Vandaar dat zweefvliegers zich goed beschermen tegen de zon (zonnecrême -behalve bij het bergvliegen, waar de vlieger bij het bereiken van grote hoogtes extra zuurstof inademt-, bescherming van hun hoofd met een wit of lichtblauw petje, goede, filterende, zonnebril). Deze kap is geblazen in een mal en met de hand afgewerkt en is zeer kwetsbaar. Het plaatsen van handen op de kap, of achteloos met een ritssluiting in jas of mouw langs de kap schuren, is uit den boze. De kap is namelijk niet alleen kwetsbaar, maar ook kostbaar.

Zweefvliegtuigen, zowel de kunststof kisten als de oudere types, zijn er in eenzitter en tweezitter versies. Bij de tweezitters zitten de inzittenden achter elkaar (daar zijn uitzonderingen op). De tweezitters worden gebruikt voor lesvluchten en voor passagiersvluchten.

Een zweefvliegtuig is zo gebouwd, dat het tijdens de vlucht zo weinig mogelijk weerstand ondervindt van de lucht waar het zich doorheen beweegt (zie ook het hoofdstukje het vliegen). De vleugels zijn heel lang en vrij smal. Dit geeft een zweefvliegtuig, zeker een modern type, een fraai, zeer rank uiterlijk. Het oppervlak is heel glad. Het hele zweefvliegtuig wordt altijd goed onderhouden en de vlieger besteed daarbij bijzondere zorg aan het oppervlak van zijn zweefvliegtuig.
Er zijn heel weinig uitsteeksels aan een zweefvliegtuig en weinig kieren tussen de verschillende onderdelen van het vliegtuig (daar waar de vleugels en de romp verbonden zijn, bijvoorbeeld). Dit leidt ertoe dat het vliegtuig tijdens de vlucht zeer geruisloos is, zowel voor de inzittenden als voor mensen die op de grond zijn.

In de loop van zo'n zes à zeven decennia heeft het zweefvliegtuig een grote technische ontwikkeling doorgemaakt. Van hout met linnen naar koolstof, glasvezels, harsen en moderne lakken. De toestellen werden daardoor wel zwaarder, maar door het bereiken van minder (profiel)weerstand werden de prestaties beter en de te bereiken snelheden hoger. Van maximaal 60 kilometer per uur naar maximaal 300 kilometer per uur. Van twaalf meter spanwijdte naar zesentwintig meter spanwijdte.
De strijd tussen sterkte en stijfheid, spanwijdte, vleugeldikte en totale gewicht van een zweefvliegtuig is nog niet over. De ontwikkelingen blijven in gestaag tempo doorgaan.

Wanneer u besluit om eens een vlucht te gaan maken met een zweefvliegtuig, vliegt u waarschijnlijk in een kunststof tweezitter, met een ervaren vlieger, de 'gezagvoerder', voor u.
Via het hoofdstukje het vliegveld ontdekt u wat er zo al op een zweefvliegveld gebeurt. Daar vindt u ook informatie over waar u eventueel (in Nederland) eens zou kunnen zweefvliegen.

Het Nationaal Zweefvliegcentrum Terlet (zie foto hiernaast) is een prima startpunt voor uw eerste vluchten. Het ligt in een prachtig gebied, vlak bij Arnhem en is zeven dagen per week geopend (in het zweefvliegseizoen dat loopt van maart tot en met oktober).

Weblog

In mijn Weblog krijgt zweefvliegen ook aandacht. Enkele entries gaan alleen maar over zweefvliegen en over fraaie vliegdagen en uitdagende vluchten:

• Hoe is het mogelijk?
• Leerzaam vluchtje
• Genoegen
• Watergevecht
• Descissions, descissions